Soorten zilvervisjes in België

Ziet u kleine, snelle insecten met een langwerpig lichaam in uw woning of bedrijf? Dan worden ze vaak ‘zilvervisjes’ genoemd. In werkelijkheid kan het gaan om verschillende nauw verwante soorten, zoals het gewone zilvervisje, het papiervisje of het ovenvisje.

Hoewel deze insecten sterk op elkaar lijken, verschillen ze in hun voorkeur voor vocht, warmte en schuilplaatsen. Ook het risico op schade is niet voor elke soort hetzelfde. Een correcte herkenning helpt om de meest geschikte aanpak te bepalen.

Rentokil onderzoekt welke soort vermoedelijk aanwezig is, waar de activiteit zich voordoet en welke omstandigheden de overlast in stand houden. Op basis daarvan adviseren we een oplossing op maat.

Welke soorten komen voor in België?

Gewoon zilvervisje (Lepisma saccharina)

Het gewone zilvervisje, ook wel suikergast genoemd, is de soort die het vaakst wordt aangetroffen in vochtige ruimtes in Belgische woningen en gebouwen. U ziet het vooral in badkamers, toiletten, keukens, kelders en wasruimtes.

Uiterlijk

• Meestal 7 tot 12 mm lang

• Langwerpig, plat lichaam met een zilvergrijze glans

• Relatief glad lichaam met fijne schubben

• Twee lange voelsprieten

• Drie staartdraden aan het achterlijf

Levenscyclus

Een vrouwtje legt eitjes in donkere, beschutte naden en kieren. Uit de eitjes komen nimfen die al sterk op volwassen zilvervisjes lijken, maar kleiner en lichter van kleur zijn. Zilvervisjes vervellen meerdere keren en blijven ook als volwassen insect vervellen. Hun ontwikkeling en levensduur worden sterk beïnvloed door temperatuur en luchtvochtigheid.

Waarom veroorzaakt het gewone zilvervisje overlast?

Gewone zilvervisjes zijn vooral een teken dat een ruimte langdurig vochtig is of onvoldoende geventileerd wordt. Ze kunnen zich voeden met zetmeelhoudende resten, behanglijm, papier, schimmels en organisch stof. In beperkte aantallen veroorzaken ze meestal weinig schade, maar bij grotere aantallen kunnen ze behang, papier, boeken en verpakkingen aantasten.

Papiervisje (Ctenolepisma longicaudata)

Het papiervisje komt ook in België voor en wordt vaak verward met het gewone zilvervisje. Deze soort is echter minder afhankelijk van vocht en kan zich ook handhaven in droge, verwarmde ruimtes. Papiervisjes worden onder meer aangetroffen in woonkamers, slaapkamers, kantoren, opslagruimtes, bibliotheken en archieven.

Uiterlijk

• Meestal 10 tot 15 mm lang, exclusief antennes en staartdraden

• Grijs tot donkergrijs lichaam

• Duidelijk behaard uiterlijk

• Twee lange voelsprieten

• Drie zeer lange staartdraden, vaak minstens even lang als het lichaam

Levenscyclus

Papiervisjes leggen hun eitjes in kieren, holle wanden, onder plinten en andere beschermde schuilplaatsen. De jonge dieren lijken op volwassen exemplaren en vervellen tijdens hun ontwikkeling meerdere keren. Ook volwassen papiervisjes blijven vervellen. De soort ontwikkelt zich relatief langzaam en kan meerdere jaren leven, waardoor een populatie lange tijd verborgen aanwezig kan blijven.

Waarom veroorzaakt het papiervisje overlast?

Papiervisjes kunnen papier, karton, boeken, documenten, behang, foto’s, etiketten en verpakkingen aantasten. Dat is vooral een risico in archieven, bibliotheken, kantoren, opslagplaatsen en omgevingen met waardevolle collecties. Omdat papiervisjes niet uitsluitend vochtige omstandigheden nodig hebben, volstaat ventileren alleen meestal niet om een probleem op te lossen. Ook het beperken van schuilplaatsen en verspreidingsroutes is belangrijk.

Ovenvisje (Thermobia domestica)

Het ovenvisje komt minder vaak voor in gewone woningen, maar kan aanwezig zijn op plaatsen met een constante, hoge temperatuur. Denk aan technische ruimtes, verwarmingsinstallaties, productieomgevingen en zones in de buurt van ovens of warme leidingen.

Uiterlijk

• Meestal 10 tot 12 mm lang

• Langwerpig, plat en vleugelloos lichaam

• Bruin tot grijsbruin, vaak met een gevlekt patroon

• Twee lange voelsprieten

• Drie lange staartdraden aan het achterlijf

Levenscyclus

Ovenvisjes leggen eitjes in warme, beschutte naden en kieren. De jonge dieren lijken op de volwassen insecten en groeien via meerdere vervellingen. Hoge temperaturen bevorderen hun ontwikkeling. Volwassen ovenvisjes kunnen één tot meerdere jaren leven.

Waarom veroorzaakt het ovenvisje overlast?

Ovenvisjes zoeken warme schuilplaatsen en kunnen zich voeden met zetmeel, papier, behanglijm, textielvezels en andere organische resten. Bij grotere aantallen kunnen ze schade veroorzaken aan papier, boeken, behang of bepaalde textielsoorten. De aanpak richt zich daarom niet alleen op de aanwezige insecten, maar ook op warme schuilplaatsen en toegankelijke naden en kieren.