Laatst bijgewerkt op: 13 januari 2026

Welke soorten ratten komen voor in Nederland?

In Nederland komen voornamelijk twee soorten ratten voor: de bruine rat (Rattus norvegicus) en de zwarte rat (Rattus rattus). U herkent de bruine rat aan zijn stompe snuit, kleine oren en stevige bouw, terwijl de zwarte rat slanker is, grote oren heeft en een staart die langer is dan zijn lichaam.

Het verschil tussen de bruine en zwarte rat

Hoewel beide knaagdieren voor overlast kunnen zorgen, hebben ze heel verschillende eigenschappen. Het is belangrijk om te weten met welke soort u te maken heeft, omdat dit bepaalt hoe onze servicemedewerkers de situatie beheersen.
 

Bruine rat (Rattus norvegicus)

De bruine rat (de rioolrat) is de meest voorkomende soort in Nederland. Ze leven vaak dicht bij mensen, omdat daar voedsel te vinden is.

• Uiterlijk: stevig en zwaar gebouwd. De vacht is meestal bruin tot grijsbruin.
• Kenmerken: ze hebben een stompe snuit en kleine oren die, als u ze naar voren vouwt, de ogen niet bereiken. De staart is korter dan het lichaam.
• Leefgebied: ze leven vooral op de begane grond en in ondergrondse holen (zoals riolen). Ze kunnen uitstekend graven en zwemmen.
• Voedsel: het zijn alleseters, maar ze hebben een voorkeur voor granen.

Zwarte rat (Rattus rattus)

De zwarte rat (de scheepsrat) is zeldzamer en komt in Nederland vooral voor in havengebieden en in het zuiden van het land (Noord-Brabant en Limburg).

• Uiterlijk: slank en lenig. De vacht is zwart tot lichtbruin.
• Kenmerken: ze hebben een spitse snuit en grote, dunne oren. Hun staart is dun en langer dan hun lichaam.
• Leefgebied: dit zijn echte klimmers. Ze nestelen zich graag hoog in gebouwen, zoals op zolders, vlieringen of in pakhuizen.
• Voedsel: ze geven de voorkeur aan vochtig fruit, noten en zaden.

Onze experts vertellen: ervaring uit de praktijk

In dit segment delen we unieke inzichten vanuit de dagelijkse praktijk van Rentokil.

In de dagelijkse praktijk zien onze vakbekwame medewerkers duidelijke verschillen in gedrag tussen deze twee soorten. Dit beïnvloedt onze strategie voor het weren en beheersen van de populatie.

"Een veelgemaakte vergissing is dat men denkt dat ratten alleen via de voordeur binnenkomen. Bij de bruine rat zien wij vaak dat defecte rioleringen of open stootvoegen de boosdoeners zijn. Bij de zwarte rat moeten we letterlijk omhoog kijken: zij gebruiken takken van bomen die over het dak hangen of kabels om via dakranden naar binnen te glippen. Omdat ze zo schuw zijn (neofobie), plaatsen wij onze detectiemiddelen en vangsystemen op zeer specifieke, beschutte routes die ze gebruiken."
 

Waarom ratten weren en beheersen belangrijk is

De aanwezigheid van ratten in uw bedrijf of woning is niet alleen vervelend, het brengt ook risico's met zich mee.

1. Hygiëne: ratten kunnen ziekteverwekkers bij zich dragen (zoals salmonella en de ziekte van Weil).
2. Knaagschade: door hun constante knaagdrang kunnen ze kabels, isolatiemateriaal en voorraden beschadigen. Dit kan zelfs leiden tot kortsluiting en brandgevaar.
3. Reputatie: voor bedrijven kan zichtbare activiteit van plaagdieren leiden tot reputatieschade.

Wilt u weten hoe u ratten kunt voorkomen? Lees dan meer op onze pagina over het voorkomen van ratten.
 

Professionele rattenbestrijding door Rentokil

Heeft u signalen van ratten opgemerkt, zoals uitwerpselen, knaagschade of buiksmeer? Ga niet zelf aan de slag met huis-tuin-en-keukenmiddelen. Het lukraak plaatsen van middelen is vaak ineffectief en kan gevaarlijk zijn.

Onze experts analyseren eerst de situatie. Wij kijken naar de bouwkundige staat van het pand en de omgeving. Vervolgens stellen we een plan op om de populatie te beheersen en, nog belangrijker, om nieuwe activiteit te voorkomen. Wij maken gebruik van geavanceerde, digitale monitoringspunten en professionele rodenticiden indien noodzakelijk.

Wilt u advies van een expert? Neem contact op met Rentokil of bekijk onze diensten voor rattenbestrijding.

Veelgestelde vragen